• تاریخ: دی ۱۹, ۱۳۹۶
  • شناسه خبر: 13086

قیام ۱۹ دی مردم قم،جلوه هایی از بصیرت را در قلب تاریخ به یادگار گذاشت

به گزارش گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوانازقم؛درود بر مردم خاستگاه انقلاب، شهر خون و قیام، قم،که در نوزدهم دی ماه سال ۵۶، حماسه ای بزرگ خلق کردند،روزی که یادآور حماسه ی باشکوه در تاریخ انقلاب اسلامی ایران و نماد وفاد ...

به گزارش گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوانازقم؛درود بر مردم خاستگاه انقلاب، شهر خون و قیام، قم،که در نوزدهم دی ماه سال ۵۶، حماسه ای بزرگ خلق کردند،روزی که یادآور حماسه ی باشکوه در تاریخ انقلاب اسلامی ایران و نماد وفاداری مردم در مسیر ولایت بود که یک سال بعد منجر به پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی ایران شد.گرامی باد یاد شهیدان و ایثار گران این حماسه ی همیشه جاوید.
تجدید بیعت هر ساله مردم قم با رهبر معظم انقلاب به مناسبت قیام ۱۹ دی

مردم انقلابی ، ولایتمدار ,و همیشه در صحنه ی استان قم به رسم هر ساله در ۱۹ دی به دیدار رهبر معظم انقلاب می روند و حماسه قیام مردم قم در ۱۹ دی سال ۵۶ را گرامی می دارند .
مردم قم در این دیداربا ولی امر مسلمین تجدید بیعت و با آرمان‌های امام راحل (ره) تجدید بیعت می کنند.

اکنون که چهل سال از این حادثه بزرگ می گذرد ،مردم با بصیرت هر چه تمام تر پای آرمان های نظام اسلامی ایستاده اند و نشان دادند در حمایت از مرجعیت دینی خود تا پای جان می ایستند و این خود رمز ماندگاری انقلاب اسلامی است .

برای شکل گیری حماسه ۱۹ دی بسترها و زمینه های مختلفی فراهم شد چنین نیست که این قیام صرفا به خاطر یک مقاله توهین آمیز به وجود آمده باشد، بلکه این قیام نیز مانند قیام‌های دیگر علل متعددی داشت،که در این گزارش به آن اشاره می شود. با توجه به فضای سیاسی – اجتماعی دهه ۵۰، وقتی در چنین فضایی قیامی رخ می‌دهد باید ریشه‌های آن را مورد بررسی قرار داد که این قیام از کجا نشات گرفته است.
فضای باز سیاسی ارمغان جیمی کارتر برای سقوط محمد رضا شاه پهلوی

برای بررسی علل شکل گیری قیام تاریخی ۱۹ دی ۱۳۵۶ باید ابتدا به شرایط و فضای جامعه در آن سال ها پرداخت،فضای باز سیاسی اصطلاحی است که به شرایط سیاسی ایران از زمستان ۱۳۵۵ تا سقوط رژیم شاهنشاهی اطلاق می شود. این دوره که با پیروزی جیمی کارتر و شکست جمهوری خواهان در جریان انتخابات ریاست جمهوری آغاز شد، در نهایت به روند سقوط محمد‌رضا پهلوی کمک فراوانی کرد.
آغاز کار کارتر در دی ماه ۱۳۵۵ مقارن با اهمیت یافتن مسائلی چون حقوق بشر و نفروختن تسلیحات به رژیم‌های دیکتاتوری در سیاست‌های آمریکا بود. شاه که همواره درصدد جلب رضایت بیگانگان بود،‌ این بار نیز سعی کرد خود را با سیاست‌های جدید واشنگتن هماهنگ سازد.

شاه به آمریکا رفت تا با کارتر ملاقات نماید. این مسافرت با مسافرت‌های قبلی تفاوت داشت چرا که در فضای باز سیاسی تظاهرات پر شور ایرانیان مقیم آمریکا علیه شاه با وسعت زیاد ترتیب داده شد.
اردشیر زاهدی با کمک ساواک سعی کردند قوای خود را به میان آورند و به نفع شاه جمع شوند. در مقابل کاخ سفید مقابله‌ای بود بین مخالفین و موافقین شاه. قسمتی از جریان برای عوام فریبی از تلویزیون ایران هم پخش شد تا مردم بدانند واقعا فضای سیاسی، باز شده، شعارهای علیه شاه هم داده می‌شود و زد و خورد دانشجویان در آمریکا و مداخله پلیس در آمریکا بحث را به دنبال داشت.

رژیم سیاست فضای باز سیاسی را در پیش گرفته‏‎ ‎‏بود، در همین فضاکه‏‎ ‎‏شخصیتها و افراد مبارز و انقلابی داخل و خارج کشور نیز ضمن برقراری ارتباط با‏‎ ‎‏حضرت امام به دامنه تحرکاتشان علیه رژیم افزودند. ساواک و در راس آن سازمان سیا این رفت و‏‎ ‎‏آمدها و تحرکات امام و اطرافیان ایشان را زیر نظر داشت.
مرگ مشکوک حاج آقا مصطفی‏‎ خمینی و برگزاری مجالس ترحیم در سراسر کشور

چهل سال می‌گذرد، از آن روزی که خادم خانه سراسیمه بیرون دوید و فریاد زد حال آقا خوب نیست، سیدمصطفی همان روز در اتاقش روی کتاب‌هایش جان به جان آفرین تسلیم کرد.

مرحوم سیداحمد خمینی معتقد بود که برادرش به مرگ غیرعادی از دنیا رفته وی در این رابطه گفته است: همین قدر می‌توانم بگویم که وی چند ساعت قبل از شهادت، در مجلس فاتحه‌ای شرکت می‌کند که در آنجا بعضی از ایادی رژیم پهلوی دست‌اندرکار دادن چای و قهوه در مجلس بوده‌اند.

ساواک‏‎ با اطلاع ‎‏از موقعیت حاج آقا مصطفی نزد امام، اهمیت وی برای تداوم راه امام و انقلاب را به روشنی می دانست، اگر ایشان را از میان بردارد،امید امام برای استمرار انقلاب با رحلت ایشان از بین می رفت.

قیام ۱۹ دی مردم قم،جلوه هایی از بصیرت را در قلب تاریخ به یادگار گذاشت
آیت‌الله سیدمصطفی خمینی در سحرگاه یکشنبه اول آبان ۱۳۵۶ برابر با نهم ذیقعده ۱۳۹۷ قمری در سن ۴۷ سالگی در منزل خود در نجف اشرف به صورت ناگهانی و مرموز رحلت کرد. با توجه به اینکه امام خمینی (ره) اجازه کالبدشکافی پیکر وی را ندادند، جریان درگذشت وی به صورت رازآلود باقی ماند.

رحلت حاج آقا مصطفی خمینی شتاب خاصی به حرکت انقلاب اسلامی بخشید.برگزاری مجالس یادبود متعددی در سراسر کشور و برپایی تظاهرات گسترده ای علیه رژیم شاه در گوشه و کنارپس از پایان هر مجلس، بار دیگر امام خمینی را به عنوان رهبر حرکت اسلامی در جامعه مطرح گردانید. از این رو دستگاه حاکم و به ویژه شخص شاه بر آن شد تا با توهین به ساحت امام (ره)چهره ی ایشان را در انظار عمومی تخریب و با نوشتن مقاله ای صراحتا به شخص ایشان توهین کند.
قیام ۱۹ دی ریشه در قیام ۱۵خرداد ۱۳۴۲ داشت

حاتمی راد،تحلیلگر مسائل سیاسی و عضو هیئت علمی دانشگاه در گفتگو با خبرنگار گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوانازقم؛با بیان این که هر کجا نهضت عظیمی شکل گرفته،‌ روحانیت راستین در پیشاپیش آن نهضت ها در حرکت بوده گفت:روحانیت همواره در طول تاریخ در حرکت جامعه نقش مؤثر و خلاقی داشته است.

وی با بیان این که قیام نوزده دی ماه ریشه در قیام پانزدهم خرداد دارد،‌ افزود:بعد از قیام پانزده خرداد ۱۳۴۲،‌ رژیم شاه برای خنثی نمودن حرکت اسلامی مردم،‌امام را تبعید کرد و سعی فراوان داشت تا فرد یا تشکیلاتی را جایگزین خلاء‌ وجودی امام بکند؛ تا به این وسیله بتواند از یکسو با ظاهر اسلامی و عوام‌پسند،‌نظر توده‌ها را از امام منحرف سازد و از سوی دیگر این فرد یا تشکیلات خطر چندانی برای حکومت ایجاد نکند.
این تحلیگر مسائل سیاسی تصریح کرد:شخص شاه و رژیم وی،‌ همواره سعی کردند تا یاد و خاطره امام را از اذهان ملت محو کنند و در این راستا با پخش اعلامیه و شبنامه، به امام توهین می‌کردند.

حاتمی راد در ادامه با توجه به این که دشمنان اسلام در طول اسلام همواره سعی در جدایی میان مردم و روحانیت داشتند،عنوان کرد:در این مقاله ی موهن سعی شده بود،به طور زیرکانه ای روحانیت به دو دسته تقسیم شده بود تا میان این قشر اختلاف بیندازند.

‏‎ مقاله ی توهین آمیز استعمار سرخ و سیاه

در روز هفدهم دی ماه سال ۱۳۵۶، همزمان با سالروز کشف حجاب توسط رضا شاه و اعلام اصلاحات ارضی به وسیله محمدرضا شاه،‌روزنامه اطلاعات مقاله توهین‌آمیزی را علیه امام،‌ روحانیت و مقدسات اسلامی منتشر کرد.

در این مقاله احمد رشیدی مطلق، بی‌حجابی را ستایش و حجاب را کهنه‌پرستی و ارتجاع سیاه معرفی و به ساحت امام خمینی، بزرگ مرجع عالم تشیع، اهانت کرده بود.
نویسنده قیام پانزده خرداد ۱۳۴۲ را توطئه ی استعمار سرخ و سیاه اعلام کرده بود.

نظام شاهنشاهی در حالی که می‌رفت مجددا با چهره جدید وضع خود را تحکیم بخشد و با جا به جا کردن چند مهره بر جنایات گذشته سرپوش گذارد با جرقه‌های انقلاب مواجه گردید. قم نخستین فریاد را درواکنش به این مقاله که در آن به مرجع بزرگ تقلید اهانت شده بود در فضای ایران بلند کرد.
احمد رشیدی مطلق که بود؟

صاحب نظران برای پی بردن به هویت واقعی احمد رشیدی مطلق نویسنده مقاله افراد متعددی را در مظان اتهام قرار دادند. در این میان داریوش همایون، وزیر اطلاعات وقت بیش از دیگران متهم بود که این مقاله را تدوین کرده است.اما او ضمن رد این اتهام تصریح می کند این مقاله در پاکتی مهر و موم به آرم وزارت دربار به او تحویل داده شده و او بدون توجه به محتوای آن برای چاپ در اختیار مسئولان روزنامه اطلاعات قرار داده است.
مستندات موجود نشان می دهد که نویسنده مقاله کسی نبود جز فرهاد نیکوخواه که از سالیان گذشته مشاور مطبوعاتی و فرهنگی هویدا نخست‌وزیر را برعهده داشت و اینک با دستور مستقیم شاه و از سوی هویدا وزیر دربار مأموریت یافته بود با تدوین مقاله مذکور موقعیت رژیم پهلوی را در مقابل مخالفان پرشمار آن بهبود بخشد.
فرهاد نیکوخواه دارای مدرک کارشناسی علوم سیاسی از دانشگاه تهران بود، خدماتش برای سلسله پهلوی سابقه‌ای دراز داشت. وی قبلا رئیس روابط عمومی بنیاد پهلوی و برنامه‌ریز جشن های ۲۵۰۰ ساله در تخت جمشید بود.
واکنش طلاب حوزه علمیه و حرکت به سوی منازل مراجع تقلید

طلاب حوزه علمیه قم در واکنش به مقاله ی توهین آمیز احمد رشیدی مطلق،‌ با رفتن به منازل مراجع،‌اعتراض خود را به رژیم شاه اعلام کردند و با پیوستن مردم قم به جمع طلاب،‌این اعتراضات تبدیل به قیام نوزدهم دی ماه شد.

انتشار این مقاله موجی از خشم و نفرت را در دلهای دوستداران امام برانگیخت و مدرسین حوزه علمیه آن زمان را بر آن داشت تا در منزل آیت‌الله نوری گرد هم آیند تا اقدامی هماهنگ علیه رژیم داشته باشند.
پس از بررسی ابعاد گوناگون برخورد با رژیم، تصمیم گرفته شد که روز هجدهم دی،‌ درس های حوزه علمیه قم تعطیل شود.

طلاب تا ساعت ۹ صبح هجدهم دی، تنها به نقل اخبار مربوط به مقاله روزنامه اطلاعات پرداختند و بعد از آن با تشکیل اجتماع بزرگی در بیرون مدرسه خان،‌ تظاهرات خود را همچون امواج آرام رودخانه، به سوی منازل مراجع وقت آغاز کردند.

ساواک و گروهی از افراد مسلح در مسیر خیابان ارم در کمین بودند تا مانع حرکت طلبه‌های تظاهر کننده شوند.
نیروهای امنیتی در ابتدا با یورش به صف تظاهرکنندگان،‌سعی در جلوگیری از رفتن نمودند، اما با مقاومت طلاب که با سنگ و آجر و چوب، مقابله می‌کردند، مواجه شدند، در نهایت دژخیمان اعلام داشتند در صورتی که راهپیمایان شعار ندهند و آرام حرکت کنند،‌ می‌توانند به تظاهرات خود ادامه دهند.

برنامه تظاهرات و رفتن به منازل مراجع، تا ظهر روز هجدهم دی ادامه یافت،‌بدین ترتیب برنامه تظاهرات علیه رژیم و حرکت به سوی منازل مراجع ادامه پیدا کرد.
تظاهرات مردم قم در ۱۹ دی ماه ۱۳۵۶

تمام دروس حوزه، در روز ۱۹ دی تعطیل شد. در آن روز،‌بازاریان از ساعت ۸ صبح به صفوف طلاب پیوستند و بدین سان موجی از اقشار مختلف مردم، در مقابل مدرسه خان و میدان آستانه تجمع کردند و شهر قم، حالت روز عاشورا به خود گرفت.

طلاب و تظاهرکنندگان،‌ در منازل بزرگان حوزه از جمله حضرات آیات میرزاهاشم آملی،محمد یزدی،مکارم شیرازی، وحید خراسانی تجمع نمودند مراجع عظام ضمن محکوم نمودن اهانت به حضرت امام خمینی،مرجع عالی قدر شیعه به بیان شخصیت فوق‌العاده ایشان می پرداختند و مردم را به اتحاد در برابر دشمن تا پای جان دادن دعوت می کردند.
حرکت طلاب و تظاهرکنندگان ادامه یافت، تا اینکه هنگام ظهر جمعیت پراکنده شدند و برای ساعت ۳ بعدازظهر قرار گذاشتند که به منزل آیت‌الله حسین نوری بروند و اظهار تظلم کنند.

هنگام غروب روز دوشنبه نوزدهم دی ماه،‌ جمعیت تظاهرکننده خشمگین،‌ از خیابان صفائیه به طرف چهار راه بیمارستان حرکت کردند. هنوز ده دقیقه از راهپیمایی نگذشته بود که یک مرتبه جمعیت با شتاب و فشار هر چه تمامتر به عقب برگشت. به دستور کامکار و محمدی که از رؤسای نیروهای امنیتی قم بودند، برای زمینه‌سازی حمله به تظاهرات مردمی که با گامهای آزاد و خاطری بی‌تشویش پیش می‌آمدند، اقدام به شکستن شیشه‌های بانک و مؤسسات واقع در میدان شهدا نمودند.
پلیس با این بهانه با باتوم و چماق به طلاب و مردم حمله‌ور شد و سپس تیرهوایی شلیک کرد. بعد از آن به طور علنی مردم را مورد هدف قرار داد و بر زمین انداخت. سپس پیکار خونین آغاز شد و طلاب و جمعیت ابتدا با مشت و لگد به مقابله با مأموران پرداختند بدین صورت بعد از دو روز تظاهرات آرام تظاهرکنندگان علیه اهانت و بی‌حرمتی رژیم به مرجع عالیقدر جهان تشیع، بعدازظهر روز دوشنبه نوزدهم دی ماه به خاک و خون کشیده شدند.
تظاهرکنندگان با دیدن اجساد چهار تن از شهدای این تظاهرات،‌ به آرامی آنان را به دوش گرفتند و با شعارهای الله اکبر و لا اله الا الله حرکت کردند و قصدشان بر این بود که شهدا را به منزل آیت‌الله نجفی مرعشی برسانند. در این زمان صدای رگبار گلوله از هر سو طنین‌انداز می‌شد و نشانگر آن بود که راهپیمایان در هر نقطه‌ای از شهر پراکنده شده‌اند. آتش دژخیم همچنان ادامه داشت، به طوری که به شهادت آمار، حدود پانزده نفر از اقشار مردم، در آن روز شهید و یا زخمی شدند.
روایت حادثه خونین نوزدهم دی ماه از زبان شاهدان عینی

بیان خاطرات روزهای سخت مبارزه از بازماندگان حماسه ۱۹ دی خالی از لطف نیست،به خیابان نوزده دی قم رفتیم جایی که انقلاب از این جا شکل گرفت و با تعدادی از شاهدان عینی و کسانی که از نزدیک آن روزها را درک کردند به گفتگو پرداختیم.

آقایی ۶۸ ساله در مصاحبه با خبرنگار گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از قم؛گفت: تظاهرات طلاب و تعطیلی بازار،‌باعث شد حتی صاحبان مغازه‌های اطراف حرم حضرت معصومه که جز در ایام خاص عاشورا، ۲۱ رمضان و ۲۸ صفر تعطیل نمی‌کردند،مغازه های خود را بستند و به مردم ملحق شدند.
همه جا بحث درباره مقاله و توهین به حضرت امام بود. زن و مرد، بچه و بزرگ از اهانت رژیم به امام صحبت می کردند و برای آنها بی احترامی به امام اصلا قابل تحمل نبود،مردم بر سرشون می زدند که به امام توهین شده باید جلوی رژیم بایستیم.

آقایی ۷۵ ساله مغازه دار با اشاره به روز حادثه خونین نوزده دی و حمله ی رژیم به مردم گفت:طلاب با ماموران درگیر شدند و کف خیابان ۱۹ دی پر از عمامه و کفش طلبه ها شده بود،طلبه ها سلاح که نداشتند با نیروهای حکومتی درگیر شدند،ماموران هم به مردم شلیک می کردند و برای ترساندن مردم شیشه بانک ها را شکستند.
وی ادامه داد:خاطرم هست یکی از آشنایان از ناحیه دست تیر خورده بود،به بیمارستان نبردند چرا که تظاهر کنندگان بر علیه رژیم را بازداشت می کردند،یه سری از پزشکان و پرستاران در راه و خط امام به مجروحین در منازل کمک می کردند.
واکنش امام خمینی(ره) به حادثه خونین ۱۹ دی

امام خمینی (ره)آن زمان در نجف بود،در این ایام رژیم شاه کوشش های زیادی می کرد تا خطوط ارتباطی با مقر امام قطع شود تا ایشان از وضعیت ایران بی خبر بماند.

امام (ره) به محض دریافت گزارش کشتار ۱۹ دی قم، در نطق کوبنده اش، ضمن تسلیت به مردم، با اشاره به سفر کارتر به ایران، به تشریح جنایات سلطنت غیرقانونی پهلوی پرداختند و از مردم ایران خواستند از تفرقه بپرهیزند.

امام در پیامی به ملت ایران به مناسبت کشتار وحشیانه مردم قم در ۱۹ دی ۵۶، رژیم شاه و آمریکا را به شدت مورد حمله قرار داده و به ملت شریف ایران مژده سقوط رژیم را می دهند.
ایشان کلاس های درس خود را به مدت یک هفته تعطیل نمودند، و مهم تر این که، فریضه مهم و اساسی نماز جماعت را تعطیل می کنند تا به رژیم بفهماند قضیه، مهم و اساسی است.

امام (ره) در سخنرانی به مناسبت اربعین شهدای قم به دولت های آمریکا، انگلیس و دیگر دولت هایی که اعلامیه حقوق بشر را امضا نموده اند، ولی اینک از شاه و جنایات او حمایت می کنند، حمله می کند.
گستره ی قیام نوزده دی قم به شهرهای دیگر کشیده شد

واقعه ۱۹ دی تظاهرات اعتراض آمیز دیگری را به دنبال داشت که به تدریج چون موجی به دنبال یکدیگر آمد و سرانجام رژیم سلطنتی ایران را از میان برداشت.

قیام ۱۹ دی حاکی از مردمی بودن نهضت بود،اما این قیام، نهضت را مردمی تر کرد، دامنه نهضت را بسط داد و دایره انقلاب را وسعت بخشید.
سنت برگزاری مراسم چهلم برای شهدای این حادثه،موجب شد شورش در شهرهای دیگر اوج بگیرد،و بیش از پیش ماهیت رژیم افشا شود.

روز بیست و یکم، دانشجویان دانشگاه صنعتی تهران، در محوطه دانشگاه اجتماع کردند تا به کشتار بی‌رحمانه مردم قم و سایر بیدادگری های رژیم اعتراض کنند، که با حمله کماندوها و دیگر نیروهای دولتی رو به رو شدند.

در این جریان، حدود هشتاد دانشجو مجروح و مضروب شدند. علما و وعاظ تهران و سایر شهرستانها، با انتشار یک اعلامیه، گزارشی از چگونگی قیام مردم قم را به ملت ایران ارائه دادند و جنایات رژیم شاه را آشکار ساختند. جامعه بازرگانان و پیشه‌وران تهران نیز در اعتراض به کشتار قم، با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام تعطیل عمومی کرد.
برپایی تظاهرات ساختگی از سوی رژیم پهلوی

رژیم شاه به وسیله عمال ساواک،برای نشان دادن فضای باز سیاسی حاکم اقدام به برگزاری تظاهراتی مرکب از کارمندان آموزش و پرورش تهران، اعضای حزب رستاخیز و دیگر کارمندان دولت کرد و در جریان این تظاهرات وانمود کردکه روشنفکران ایران، شورش مرتجعین قم را محکوم می‌کنند.

در آن زمان، حرکت های نمایشی‌ از سوی رژیم به حمایت از شاه انجام شد و انقلابیون و رهبران مذهبی نیز فعالیت سیاسی و مذهبی خود را علیه رژیم شدت بخشیدند.

تظاهرکنندگان ساختگی، صبح روز بیست و سوم دی ماه ۱۳۵۶ سوار اتوبوس و راهی قم شدند. آنان در شهر قم طی یک راهپیمایی، جاوید شاه گویان به سمت حرم حرکت کردند.
عکس‌العمل دیگر رژیم در قبال واقعه نوزدهم دی ماه، که به عزم انحراف افکار عمومی از رهبری امام و مسیر صحیح و اصولی مبارزه انجام شد، دادن اجازه فعالیت به برخی از گروههای موافق سلطنت بود که خواهان اصلاحاتی جزیی بودند. در همین دوران، اعلام موجودیت کمیته دفاع از آزادی و حقوق بشر در شمار اخبار جالب توجه است. نماینده هیئت اجرائیه این کمیته که یکی از رهبران جبهه ملی بود با دعوت از خبرگزاریهای معتبر جهان (آسوشیتدپرس، رویتر، یونایتدپرس، بی بی سی، واشنگتن پست،‌گاردین) به طور رسمی موجودیت این کمیته را اعلام کرد. وی در این مصاحبه نه تنها رژیم شاه را به عنوان عامل اصلی اختناق و جنایت محکوم نکرد، بلکه حتی حاضر نشد کشتار مردم قم را محکوم کند. و تنها به اظهار تاسف اکتفا کرد.
نتایج حماسه خونین نوزدهم دی ماه مردم قم

این قیام به وضوح نشان داد،شاه از حرکت سیاسی به رهبری روحانیت و در راس آنها امام خمینی(ره)، بیش از هر حرکت سیاسی دیگر واهمه دارد و آن را تهدید بزرگی علیه حاکمیت خود می‌داند.

قیام تاریخی و حماسه ساز نوزده دی بیش از هر چیز پوشالی بودن شعار حقوق بشر کارتر و فضای باز سیاسی شاه را به مردم ایران نشان داد.
پرواضح است که این حماسه ی عظیم رژیم شاه را در مقابل مردم قرار داد و ماهیت ضد مردمی آن را برای بسیاری آشکار ساخت و از آن پس بود که شعار مرگ بر شاه ، شعار اصلی و تکیه کلام توده‌های انقلابی و باعث مردمی شدن نهضت و شرکت هر چه بیشتر توده‌های مذهبی و به ویژه جوان در آن گردید و به این طریق روند پیروزی انقلاب اسلامی را سرعت بخشید.