• تاریخ: دی ۸, ۱۳۹۷
  • شناسه خبر: 15434

رمزگشایی از معمای خداحافظی ترامپ با سوریه/ اندیشکده‌ها درباره تصمیم رئیس‌جمهور پرحاشیه چه می‌گویند؟

به گزارش گروه وبگردی باشگاه خبرنگاران جوان، استقرار نظم سیاسی در سوریه پس از تضعیف گروه‌های تکفیری، فصل جدیدی از تعامل بازیگران بین‌المللی را در این کشور آغاز کرده است. دستور ترامپ برای خروج نیروهای آمریکایی از سوریه و ک ...

به گزارش گروه وبگردی باشگاه خبرنگاران جوان، استقرار نظم سیاسی در سوریه پس از تضعیف گروه‌های تکفیری، فصل جدیدی از تعامل بازیگران بین‌المللی را در این کشور آغاز کرده است. دستور ترامپ برای خروج نیروهای آمریکایی از سوریه و کاهش تعداد آنها در افغانستان می‌تواند ابتکار عمل را به بازیگران دیگر واگذار کند یا اینکه در یک طرح کلی‌تر شرایط را برای تأمین منافع واشینگتن فراهم نماید.
مخالفت گسترده با تصمیم خاص آقای سرمایه‌دار این خبر را علی‌رغم تعطیلات کریسمس به نقطه تمرکز تحلیلگران غربی و دولت‌های غرب آسیا تبدیل کرده است. هم دلایل ترامپ و البته عوامل پشت‌پرده برای اتخاذ این تصمیم و هم پیامدهای کوتاه‌مدت آن در ارتباط با منافع ملی آمریکا و ملل منطقه از جمله موضوعات اصلی است که تحلیلگران روی آن مانور داده‌اند.

**بروکینگز: رقابت کردها و آنکارا در اقناع دمشق؛ تقویت اتحاد نیروهای ایرانی و سوری مقابل داعش

قدرت‌گیری مجدد داعش، بهره‌گیری دمشق و تهران از خلأ قدرتی که شکل می‌گیرد و همچنین تنها ماندن کردها در شمال سوریه سه پیامد اصلی و احتمالیِ خروج ۲۰۰۰ نیروی آمریکا از سوریه است. این را «رنج علاالدین» در پایگاه اندیشکده بروکینگز منتشر کرده، زیرا به نظر او معنای «حضور» آمریکا در سوریه بسیار بیش از حضور ۲۰۰۰ سرباز بود.

علاالدین تأسیس رسمی داعش در سال ۲۰۱۱ را نتیجه سو استفاده این گروه از تماشاگری آمریکا، وجود اختلاف قومی در عراق و اعتراضات سیاسی در سوریه می‌داند.

در ادامه تحلیل از توانمندی ایران برای پر کردن خلأ آتی در سوریه حکایت شده و به عنوان شاهد به تجربه خروج نیروهای آمریکایی از عراق به دستور اوباما در سال ۲۰۱۱ میلادی اشاره می‌شود. تقویت اتحاد نیروهای ایرانی و اسد می‌تواند نقش هر دو را در آینده سوریه بیشتر کند. با این حال به یک رقیب جدی اشاره شده است: داعش. علاالدین بیان می‌کند داعش همچنان در سوریه حضور دارد و از استقرار کامل نهادهای حاکمیتی با روش‌های خود از جمله اقدام تروریستی، اخاذی و آدم‌ربایی استفاده می‌کند. روسیه نیز آن گونه که ترامپ امیدوار است خود را درگیر مبارزه با داعش نخواهد کرد.

تحلیلگر بروکینگز و همکار دفتر این مؤسسه در دوحه قطر اثر راهبردی و بلندمدت تصمیم ترامپ را نیز چرخش موازنه قوا در منطقه به نفع ایران می‌داند زیرا تهران در شرایطی که تحت تحریم ایالات متحده قرار دارد، علاوه بر اثرگذاری بر اقتصاد، سیاست و امنیت سوریه می‌تواند مسیر خود را تا مدیترانه بگشاید.

آیا تنها پشتیبان کُردها در سوریه، آمریکا بود؟

اما بیشترین نگرانی علاالدین از تنهاگذاشتن گروه‌های کُرد و نیروهای دموکراتیک سوریه است. او می‌نویسد کُردها (به جز پ.ک. ک ) معمولاً تحت حمایت آمریکا قرار داشته‌اند و خروج نیروها بدون اینکه آینده کُردها روشن باشد، نوعی خیانت است، حتی اگر واشینگتن از همکاری YPG با پ.ک. ک ناخرسند باشد، زیرا آنکارا و واشینگتن خود نیز در تقویت این همکاری مقصرند. آنها باید راهبرد قابل اعتماد و پایداری در این زمینه پیشِ روی YPG قرار می‌دادند که این کار انجام نشد.

متخصص منازعات خاورمیانه به واشینگتن توصیه کرده کمی هم حمایت و اتحاد مستمر با گروه‌های فروملی را از رقبای منطقه‌ای‌اش (احتمالاً ایران) یاد بگیرد. وی می‌نویسد در تمام این سال‌ها هیچ‌گاه آمریکا نتوانسته پیوند پایداری با یکی از این گروه‌ها در منطقه داشته باشد. حالا نیز کُردها را به توافق با اسد سوق می‌دهد، پیش از آنکه آنکارا خواسته‌های خود را برای کنترل مناطق مرزیِ دو کشور به دمشق بقبولاند. در واقع کُردها و آنکارا به زودی با خواسته‌های متناقض به مذاکره با اسد خواهند شتافت.

در نهایت وی پیش‌بینی می‌کند با خروج نیروهای آمریکایی، نفوذ واشینگتن در سوریه کاهش یابد و برای پیگیری اهدافش از راه مذاکره با دمشق وارد شود. بنابر این جدا از ایران، اسد نیز از بازیگران پیروز در خروج آمریکا از سوریه است.

**کارنگی: تشدید تقابل میان سوریه و ایران؛ تمهید نظم پساآمریکایی در خاورمیانه

جوزف باهوت تحلیلگر کارنگی در مطلبی با عنوان «ترامپ سوریه را ترک می‌کند. حالا چه خواهد شد؟» بیان می‌کند رئیس‌جمهور آمریکا در هیچ رقابتی که نفوذ و اثرگذاری قابل ملاحظه نداشته باشد، شرکت نمی‌کند، حتی اگر اطرافیانش موافق نباشند. در این مورد به جز وزیر دفاع که از سواستفاده داعش از شکل‌گیری خلأ قدرت در سوریه بیم دارد، قطعاً جان بولتون مشاور امنیت ملی نیز مخالف بوده و هست زیرا حضور نیروهای آمریکایی را موجب بازدارندگی مقابل ایران می‌داند.

در آگوست گذشته، نهادهای امنیتی آمریکا در گزارشی برآورد کردند داعش همچنان حدود ۷۰ هزار نیرو در عراق و ۴۵ هزار نیروی دیگر در سوریه دارد. حالا باهوت بر مبنای این آمار مدعی است خروج ترامپ همان اثری را در سوریه خواهد داشت که خروج اوباما از عراق در سال ۲۰۱۱ میلادی گذاشت، امری که خود ترامپ در تبلیغات انتخاباتی‌اش بارها به عنوان یک اشتباه از آن نام برده است.

مسأله دیگر حمایت آمریکا از کُردها در یکی دو سال اخیر مقابل ترکیه است. حالا نیروهای دموکراتیک سوریه که عمدتاً از اکراد تشکیل شده است، هدف ترکیه قرار خواهد گرفت و به باور باهوت، این ناآرامی‌ها راه را برای قدرت‌گیری داعش باز می‌کند. در چنین شرایطی و با توجه به اینکه آمریکا حضور ندارد، روسیه خود را به عنوان میانجی و داور بیطرف وارد منازعه می‌کند و این به معنای قدرت‌گیری مسکو در آن کشور و همچنین تمدید حکومت اسد با توجه به اتحاد وی با روسیه است.